Uzayın ABC'si ile Evreni Keşfedin
Bilimsel bilgiler, interaktif etkinlikler ve güncel uzay haberleriyle evrenin sırlarını keşfetmeye hazır mısınız?
Bilimsel Bilgiler
Güneş sistemimiz, gezegenler ve uzayın derinliklerindeki gizemli yapılar hakkında bilgi edinin.
Güneş sistemimiz, Güneş'in etrafında dönen 8 gezegen, 5 cüce gezegen, 290+ uydu ve binlerce asteroit ve kuyrukluyıldızdan oluşur.
Samanyolu galaksimiz yaklaşık 200-400 milyar yıldız içerir. Evrendeki gözlemlenebilir galaksi sayısı ise 2 trilyon civarındadır.
Kara delikler, kütleçekimi o kadar güçlü olan gök cisimleridir ki ışık bile onlardan kaçamaz. İlk kara delik görüntüsü 2019'da elde edildi.
Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), 2025 yılında 25. yılını kutladı. İnsanlığın uzayda kesintisiz varlığının sembolüdür.
NASA, 2025 yılında güneş sistemimiz dışında keşfedilen gezegen sayısının 6000'i aştığını doğruladı. Her biri benzersiz özelliklere sahip.
NASA'nın James Webb Uzay Teleskopu, 2024'te Apep sisteminin toz kabukları gibi benzersiz yapıları kızılötesi ışıkla görüntüledi.
Yıldızlar nebulalarda doğar, milyarlarca yıl parladıktan sonra kütlelerine göre beyaz cüce, nötron yıldızı veya kara delik olarak sona erer.
Evren yaklaşık 13.8 milyar yıl önce sonsuz yoğun ve sıcak bir noktadan ani genişleme ile oluştu ve hala genişlemeye devam ediyor.
Kuasarlar, galaksi merkezlerindeki süper kütleli kara deliklerin etrafındaki maddeyi yutarken yaydığı muazzam enerjidir. Milyarlarca yıldızdan daha parlaktır.
Stellar kara delikler yıldızlardan, süper kütleli kara delikler galaksi merkezlerinde oluşur. Samanyolu'nun merkezinde 4 milyon güneş kütlesinde bir kara delik var.
Büyük yıldızların patlayışından kalan nötron yıldızları, bir çay kaşığı maddesi 1 milyar ton ağırlığında olabilir. Saniyede 700 kez dönebilirler.
Evrenin her yerinden gelen bu ışıma, Büyük Patlama'dan 380.000 yıl sonra salgılanan enerjidir ve evrenin yaşının en önemli kanıtıdır.
Göremediğimiz ancak kütlesel çekim etkisiyle varlığını bildiğimiz gizemli madde. Galaksileri bir arada tutan güçtür.
Evrenin genişleme hızını arttıran gizemli enerji. Varlığı gözlemsel verilerle kanıtlanmış ancak doğası bilinmemektedir.
İnteraktif Etkinlikler
Eğlenceli ve öğretici aktivitelerle uzay bilginizi test edin ve geliştirin.
Uzay Videoları
Evrenin muhteşem görüntülerini ve bilimsel açıklamaları videolarla keşfedin.
Uzay Ajansları
Dünya genelinde uzay keşiflerine öncülük eden kurumları tanıyın.
National Aeronautics and Space Administration (NASA), 1958'de kurulan dünyanın en büyük uzay ajansıdır. Apollo programları, Mars keşif araçları, James Webb Uzay Teleskopu gibi tarihi projelere imza atmıştır.
European Space Agency (ESA), 22 üye ülkenin işbirliğiyle 1975'te kurulmuştur. Rosetta, Gaia, ExoMars gibi önemli bilimsel misyonlar yürütmektedir. Ariane roketleri ile uydu fırlatma hizmetleri sunmaktadır.
TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, Türkiye'nin uzay programını yürütmektedir. Göktürk uydu serisi, RASAT gözlem uydusu ve milli uzay programı çalışmalarıyla öne çıkmaktadır.
Rusya Federal Uzay Ajansı, Sovyetler Birliği'nin uzay mirasını sürdürmektedir. İlk insanı uzaya gönderen, ilk uzay istasyonunu kuran ve Soyuz uzay araçlarıyla ISS'e düzenli uçuşlar yapan köklü bir kurumdu.
China National Space Administration, Çin'in uzay programını yönetmektedir. Tiangong uzay istasyonu, Chang'e Ay misyonları ve Tianwen Mars keşif aracıyla hızla gelişen bir uzay gücüdür.
Indian Space Research Organisation, düşük maliyetli ancak etkili uzay misyonlarıyla tanınır. Mangalyaan Mars misyonu, Chandrayaan Ay keşifleri ve çok sayıda uydu fırlatma başarısına sahiptir.
Uzay Kaşifleri
Uzay tarihine ad yazdırmış öncü astronotlar ve onların olağanüstü başarıları.
12 Nisan 1961'de Vostok 1 uzay aracıyla Dünya'yı yörüngesinde dolanan ilk insandır. 108 dakikalık tarihi uçuşu, uzay çağının başlangıcını simgeler. "Dünya mavi" sözleriyle gezegeni tanımlamıştır.
16 Haziran 1963'te Vostok 6 ile uzaya çıkan ilk kadın astronottur. 48 saat boyunca Dünya'yı 48 kez dolandı. Uzayda solo uçuş yapan tek kadındır ve kadınların uzay bilimindeki yerini kanıtlamıştır.
20 Temmuz 1969'da Apollo 11 misyonuyla Ay'a ayak basan ilk insandır. "Bu bir insan için küçük bir adım, insanlık için dev bir sıçramadır" sözleri tarihe geçmiştir. İnsanlığın en büyük başarılarından birini gerçekleştirmiştir.
Neil Armstrong'un ardından Ay yüzeyine ayak basan ikinci insandır. Apollo 11 misyonunda Ay Modülü pilotuydu. Ay'da bilimsel deneyler yaptı ve Ay yürüyüşü tekniklerini geliştirdi. Uzay keşiflerinin sav unucularından biridir.
18 Ocak 2024'te Axiom Space Mission 3 (Ax-3) ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na giden ilk Türk astronottur. 14 günlük görevde 13 bilimsel deney yürüttü. Türkiye'nin uzay bilimindeki yerini pekiştiren tarihi bir misyonu tamamladı.
Türk ve İslam Bilim İnsanları
Astronomi ve uzay bilimlerine önemli katkılar sağlamış Türk ve İslam dünyasından bilim insanları.
Dünya'ın çevresini hesaplayan ve astronomi tabloları hazırlayan önemli bir İslam astronomu. "Kitab fi Harakat al-Samawiya" adlı eseri Ortaçağ Avrupa'sında geniş çapta kullanılmıştır.
Semerkand Rasathanesi'ni kurarak astronomi bilimini geliştirmiştir. Hazırladığı yıldız kataloğu (Zic-i Uluğ Bey) 1018 yıldızın konumunu son derece doğru bir şekilde içerir ve yüzyıllar boyunca kullanılmıştır.
Uluğ Bey'in öğrencisi ve Semerkand Rasathanesi'nde çalışan önemli bir Türk bilim insanı. Dünya'nın dönüşü hakkında önemli çalışmalar yapmış, matematik ve astronomi alanında eserler bırakmıştır.
15. yüzyılda yaşamış Osmanlı astronomi bilgini. Astronomi ve matematik alanında çalışmalar yapmış, rasathanelerde görev almıştır. Osmanlı bilim geleneğinin önemli isimlerinden biridir.
16. yüzyılda İstanbul Rasathanesi'ni kurmuştur. Astronomi, matematik ve optik alanında önemli çalışmalar yapmış, yıldız gözlemleri ve astronomik aletler geliştirmiştir. Osmanlı'nın en büyük astronomlarından biridir.
16. yüzyılda yaşamış Osmanlı bilim insanı. Takiyüddin'in öğrencisi olarak İstanbul Rasathanesi'nde çalışmış, astronomi ve matematik alanında eserler vermiştir. Osmanlı bilim geleneğinin sürdürülmesinde önemli rol oynamıştır.
Türkiye'nin ilk kadın astronomi profesörü. İstanbul Üniversitesi Rasathanesi'nde uzun yıllar çalışmış, gök cisimleri ve yıldızlar üzerine araştırmalar yapmıştır. Türk kadınlarının bilim alanındaki öncülerindendir.
NASA'da çalışan ilk Türk kadın bilim insanı. Güneş'in evrimi ve yıldızların enerji üretimi üzerine önemli araştırmalar yapmıştır. Apollo misyonlarına bilimsel katkılarda bulunmuştur.
Arizona Üniversitesi'nde astrof izik profesörü. Kara deliklerin ilk fotoğrafını çeken Event Horizon Telescope projesinin bilim konseyi üyesidir. Kara delikler ve nötron yıldızları üzerine dünya çapında tanınan bir uzman.
Harvard Üniversitesi ve Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde çalışan astrobiyolog. Yaşamın kökeni ve evrendeki yaşamın olasılığı üzerine araştırmalar yürütüyor. NASA'nın astrobiyoloji programında önemli roller üstleniyor.
Nadir görülen bir galaksi türü keşfetti ve bu galaksi "Burçin'in Galaksisi" olarak adlandırıldı. Galaksilerin yapısı ve evrimi üzerine çalışan genç ve başarılı bir Türk astrof izikçi.
Batılı Astronomlar ve Fizikçiler
Modern astronomi ve fizik biliminin temellerini atan öncü bilim insanları.
Güneş'in evrenin merkezinde olduğunu öne süren heliosentrik modeli geliştirmiştir. "De revolutionibus orbium coelestium" adlı eseriyle bilimsel devrimi başlatmış, Dünya'nın evrenin merkezi olmadığını kanıtlamıştır.
Teleskopla gök cisimlerini sistematik olarak gözlemleyen ilk kişidir. Jüpiter'in uydularını, Venüs'ün evrelerini ve Ay'ın yüzeyini keşfetmiştir. Copernicus'un heliosentrik teorisini destekleyerek modern bilimin temellerini atmıştır.
Gezegenlerin Güneş etrafındaki hareketlerini tanımlayan üç temel yasayı keşfetmiştir. Gezegen yörüngelerinin elips şeklinde olduğunu kanıtlayarak modern gök mekaniğinin temellerini atmıştır. Kepler Yasaları bugün hala geçerlidir.
Evrensel kütlesel çekim yasasını keşfederek gök cisimlerinin hareketlerini açıklamıştır. "Principia Mathematica" adlı eseriyle klasik mekaniğin temellerini atmış, hareket yasaları ve kalkülüsü geliştirerek modern fiziği şekillendirmiştir.
Evrenin genleştiğini keşfederek modern kozmolojinin temellerini atmıştır. Galaksilerin Dünya'dışı varlıklar olduğunu kanıtlamış, Hubble Yasası ile evrenin genişleme hızını hesaplamıştır. Hubble Uzay Teleskopu onun adını taşır.
Son Keşifler
2024-2025 yıllarında yapılan en önemli uzay keşiflerini ve bilimsel gelişmeleri keşfedin.
NASA'nın Jüpiter'in uydusu Europa'yı incelemek için gönderdiği uzay aracı başarıyla fırlatıldı. Europa'nın buzlu yüzeyi altındaki okyanusta yaşam işaretleri aranacak.
JWST, evrenin ilk 400 milyon yılında oluşmuş şimdiye kadarki en eski galaksileri görüntüledi. Bu keşif, evrenin erken dönemi hakkındaki bilgilerimizi değiştiriyor.
NASA, 50 yıldan fazla bir süredir ilk kez insanları Ay'ın yörüngesine gönderecek Artemis II misyonunun mürettebatını açıkladı. Misyon 2025 sonunda gerçekleşecek.
InSight sondasının verileri, Mars'ın yüzeyinin 10-20 km altında devasa sıvı su rezervlerinin varlığını ortaya koydu. Bu keşif, gelecekteki Mars kolonileri için umut verici.
120 ışık yılı uzaklıktaki K2-18b gezegeninin atmosferinde dimetil sülfid (DMS) gazı tespit edildi. Dünya'da bu gaz sadece canlılar tarafından üretiliyor.
LIGO ve Virgo dedektörleri, şimdiye kadarki en büyük kara delik birleşmesini tespit etti. 150 güneş kütleli iki kara deliğin çarpışması kütlesel çekim dalgaları yarattı.
2025 Güncel Uzay Haberleri
Uzay keşiflerindeki en son gelişmeleri ve heyecan verici haberleri takip edin.
Uluslararası Uzay İstasyonu, insanlığın uzayda kesintisiz 25 yıllık varlığını kutluyor. Bu eşsiz başarı, bilimsel işbirliğinin gücünü gösteriyor.
NASA, yıldızlararası uzaydan gelen 3I/ATLAS kuyrukluyıldızının yeni görüntülerini yayınladı. Yeşil rengiyle dikkat çeken bu gök cismi, astronomları heyecanlandırdı.
Evrenin %68'ini oluşturan ve genişlemeyi hızlandıran gizemli enerji. Doğası modern fiziğin en büyük sırlarından biridir.
James Webb Uzay Teleskopu, Apep olarak bilinen olağandışı toz kabukları sistemini kızılötesi ışıkla benzeri görülmemiş bir detayda görüntüledi.
Letonya, barışçıl uzay keşfi için Artemis Anlaşmalarını imzalayan 60. ülke oldu. Bu anlaşmalar, uluslararası uzay işbirliğini güçlendiriyor.
TOI-2076 e adlı yeni bir süper-Dünya, genç bir sistemde keşfedildi. Ayrıca TOI-5573 b, bir M cücesi yıldızının yörüngesinde dönen bir Satürn gezegeni olarak tanımlandı.